[email protected]

Living Systems Coaching BVBA

BE 0819.355.535

Privacy Policy

  • Black LinkedIn Icon
  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Black YouTube Icon
Logo progression designers.png
  • philippe bailleur

Waarden als kompas


De voorbije jaren werkte ik vaak rond waarden en organisatiecultuur. N.a.v. Licht op Leren - opgezet door het VOV - leerden we met één van de werkgroepen heel veel over hoe organisaties met waarden aan de slag kunnen gaan. We deelden dat vervolgens met een breder publiek tijdens de conferentie en via het boek uitgegeven n.a.v. de conferentie. Waarden als kompas In gesprekken over waarden merk ik echter nog vaak dat mensen denken in termen van "goede" en "foute" waarden en in termen van "zo moet dat met die waarde". Als mens heb ik inderdaad waarden die me nauw aan het hart liggen, die ik elke dag opnieuw - met vallen en opstaan - probeer in de wereld te zetten. Zijn dat dan DE waarden, de zogezegd "goede" waarden en vallen andere waarden dan mogelijks in de categorie "foute" waarden ? Natuurlijk niet ! Als individu zie ik waarden als een soort kompas van waaruit ik mijn leven probeer te ontwerpen. Daarbij slaag ik er vaak in - en ook soms niet - om oordeelvrij te blijven in relatie tot mensen die andere waarden nastreven. Ik merk dat de invulling van de waarden die me nauw aan het hart liggen ook evolueren naargelang ik levenservaring op doe. Ik merk bv. dat ik vroeger eerder rigide zat in bepaalde waarden en dat er nu meer breedte en ruimte komt in hoe ik me laat leiden door bepaalde waarden. Te veel rigiditeit verlamt leren en ontwikkeling, wat we als mens heel erg nodig hebben in een snel veranderende wereld. Eens waarden dus herleidt worden tot een blauwboek met leefregels, dan verliezen waarden hun vormgevend en generatief karakter. Dan denk ik meteen aan woorden als : star, orthodox, rigide, fundamentalistisch, ... . Je krijgt dan regels die iets proberen vast te zetten, terwijl waarden net handig zijn als kompas of als richtsnoer voor de toekomst, voor verschillende contexten. Als je geconfronteerd wordt met een nieuwe situatie, dan helpt een blauwboek met regels niet om op je pootjes te vallen, want dat is gebouwd op wat was en niet voorzien op wat komt. Een aantal waarden - vaak vertaald in principes - helpen je dan om om te gaan met die nieuwe omstandigheden. En net daarom zijn waarden nu zo waardevol voor organisaties ! Hebben organisaties waarden ? De mensen van een organisatie zijn de waardendragers en dit bepaalt de cultuur van een organisatie, een organisatie op zich heeft eigenlijk geen waarden. Waarden zijn dus niet iets wat een directie kan opleggen, afdwingen, injecteren, ... . Wat helaas nog te vaak geprobeerd wordt met posters, evaluatienota's, charters, ... . Je hebt dan enkele mensen die bepaalde waarden belangrijk vinden (of vinden dat anderen die waarden belangrijk zouden moeten vinden). Dat worden dan meteen de organisatiewaarden die dan ook nog eens waterdicht uitgeschreven en elegant opgelegd worden in een soort gedragscode en/of value statement. Eens alles vast gebeiteld is, stopt vaak ook de mogelijke meerwaarde van werken rond waarden. Sommige organisaties hebben geen uitgeschreven waarden, terwijl ze wel heel waardenconsistent zijn. Daar leerden ze dat het telkens opnieuw in gesprek gaan over waarden - dit in relatie met de dagelijkse werkrealiteit - er voor zorgt dat waarden beginnen te leven bij mensen. In dat soort omgevingen gebruikt men waarden - zoals ik reeds eerder aangaf - als kompas, als richtsnoer, ... . Als men geconfronteerd wordt met een bepaald probleem (ontslag, aankoop, herstructurering, investering, promotie, aanwerving, implementatie van een nieuw systeem, ...), dan gebruikt men waarden om op een consistente manier tot een goede beslissing te komen. En net dit zorgt er voor dat mensen de dragers worden van die waarden. Zo worden waarden trouwens heel aards, terwijl ze nog te vaak als iets wolligs of zweverigs worden gezien. Inspiratie om aan de slag te gaan Omdat dit thema me heel erg boeit, omdat ik zie wat er gebeurt met mensen als er rond waarden wordt gewerkt, omdat regels en procedures de beweeglijkheid van organisaties ontzettend afremmen en waarden net het aanpassingsvermogen en de beweeglijkheid van mensen stimuleren in een snel veranderende maatschappij, hou ik ervan om goede voorbeelden op te zoeken in mijn werkomgeving maar ook in de literatuur. Die voorbeelden inspireren me in mijn werk als adviseur en die inspiratie deel ik graag ...

Een schitterend verhaal, is het verhaal van de KMDA (Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen). Dat verhaal werd recent gepubliceerd bij Lannoo Campus onder de titel "Olifanten Marketing : Hoe het olifantje Kai-Mook een love brand werd". Het boek werd geschreven door Anja Stas. Het is een inspirerend verhaal over hoe je aan een bijzondere community kunt bouwen. Een community waar mensen willen bijhoren, waar mensen willen aan bijdragen, waar mensen hun talent voor ter beschikking willen stellen ... Dat is volgens mij de weg voor organisaties en daar slaagde de KMDA volgens mij op een excellente manier in. Dit is een inspiratiebron voor tal van organisaties, die dringend nood hebben aan wat meer positieve energie ... het zijn er veel ! Bronnen :

  • Anja Stas : "Olifanten marketing. Hoe het olifantje Kai-Mook een love brand werd."

  • Nicholas Ind : "Living the Brand. How to transform every member of your organization into a brand champion."

  • Richard Barrett : "Liberating the Corporate Soul."

  • Jan Weverbergh (red.) : "Waarom mensen opstaan op maandagochtend. Motiveren met resultaat." (= boek uitgegeven n.a.v. Licht op Leren conferentie)

#Boekentips

1 view