[email protected]

Living Systems Coaching BVBA

BE 0819.355.535

Privacy Policy

  • Black LinkedIn Icon
  • Black Facebook Icon
Logo progression designers.png

Systemisch werken in het onderwijs

September 5, 2012

Soms lees je een artikel waarvan je denkt ... dit moet de wereld in. Ik las het enige tijd geleden in het jaarlijkse magazine uitgegeven door het Bert Hellinger Instituut Nederland.

De auteur - Rudy van der Noord - is een gedreven onderwijzeres. Wil je haar contacteren - want ze heeft nog veel meer mooie voorbeelden van hoe je het systemisch werk kan integreren in de klas -  dan kan je haar contacteren per mail:

[email protected]

Wat zou het mooi zijn mochten meer en meer leraren en leraressen op deze manier aan de slag gaan ...



Structuur  maakt emoties los

Dat systemisch werken ook binnen het basisonderwijs heel bruikbaar kan zijn, ontdekte ik vorig schooljaar. De groep waaraan ik les gaf stond bekend als moeilijk. De sfeer was niet goed, de resultaten bleven achter. Extra zorg en aandacht hadden weinig effect. Tot ik aan de slag ging met systemisch werken in de klas: de sfeer verbeterde en de resultaten gingen omhoog.

Met 25 jaar ervaring als onderwijzeres was ik wel wat gewend. Toch lag ik vorig jaar soms wakker van de problemen in mijn klas. Een paar kinderen trokken alle  aandacht naar zich toe en er was vaak onenigheid. Lessen sociale vaardigheid hielpen wel iets, maar het effect was maar van korte duur.

Door mijn opleiding tot coach had ik al kennis van systemisch werken. Vorig jaar ontdekte ik bij toeval ECL[1]: systemisch werken binnen de basisschool. Ik verdiepte me in de methode en besloot de proef op de som te nemen.

De eerste stap was structuur aan te brengen in de groep. In de kring liet ik alle kinderen van oud naar jong zitten. Dat maakte emoties los! Verbazing: ‘Ben jij ouder dan ik?’, blijdschap: ‘Nu ziet tenminste iedereen dat ik de oudste ben!’ en boosheid: ‘Was ik maar twee dagen eerder geboren dan had ik dáár kunnen zitten…’.

Maar welke emoties er ook speelden, de opdracht gaf structuur. En tot mijn verbazing was de sfeer na afloop duidelijk meer ontspannen.

Elke week maakten we een andere kringopstelling. Bijvoorbeeld alle oudste kinderen van een gezin bij elkaar, de jongsten bij elkaar en de middelsten van het gezin er tussenin.

Wat bleek: vrijwel alle oudsten ervoeren hun positie op dezelfde manier. Datzelfde gold voor de middelsten en de jongsten. Prachtige gesprekken kwamen op gang.

Het volgende project ging over vaders. Iedereen kreeg de opdracht een blad te vullen over hun vader. Foto’s, tekeningen, collages: alles mocht, zolang het maar over hun vader ging. Voor een van de leerlingen was deze opdracht te moeilijk. Hij had zo’n hekel aan zijn vader dat hij zelfs geen stip op papier kon zetten die symbool zou kunnen staan voor zijn vader. Samen hebben we toen besloten dat hij een collage over zijn opa zou maken.

Een week later waren alle blaadjes gevuld. In de kring vertelde iedereen iets over zijn vader. Eerst kwamen de verhalen over vaders waar kinderen trots op zijn en graag over vertellen. Later over vaders die dag en nacht werken, over gescheiden ouders en over vaders die soms weken in het buitenland of op zee zitten. In de altijd drukke klas werd het langzaam stil. Iedereen luisterde naar elkaar. Na de pauze kwam zelfs het verhaal over de vader die nog geen stip op het papier verdiende.

Vanaf dat moment is er iets binnen de groep veranderd. De kring is een plaats geworden waar het veilig is om je verhalen te vertellen, om over je gevoelens te praten en je emoties te laten zien. Er is meer respect voor elkaar gekomen, meer begrip, meer rust.

En daar waar rust is, ontstaat ruimte om te werken, om te leren en om plezier te maken.

De sfeer in de klas en de werkhouding verbeterden, waardoor het ook met de resultaten steeds beter gaat. Het is de eerste keer dat ik volgens ECL werkte, maar zeker niet de laatste!

Rudy van der Noord

[1] Enhancing Childrens Learning. ECL is een werkwijze die inzicht geeft in groepsprocessen. Door die processen te beïnvloeden kun je het emotionele welbevinden van kinderen verbeteren.

Please reload

Please reload

Please reload

Archief
Search By Tags
Follow Us
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square